'ตะโขง' จระเข้ปากยาวแห่งแหลมมาลายู

จระเข้พันธุ์หายากที่มีปากแคบและยาว อาศัยในป่าพรุ ป่าชายเลน กินสัตว์ต่าง ๆ เช่น ปลา ลิง และสัตว์เลื้อยคลาน เป็นนักล่าที่ว่ายน้ำเก่ง แต่ชอบซ่อนตัวในโคลน มีอายุยืนถึง 80 ปี

 สิ่งที่น่าสนใจ

ลักษณะเด่น

            ตะโขงมีส่วนของปลายปากที่ยื่นยาว ลำตัวยาวเรียวหางยาว โคนหางมีกล้ามเนื้อมัดใหญ่และแข็งแรง มีฟันแหลมคม ประมาณ 76–84 ซี่ ตาและจมูกอยู่ด้านบนของหัว สีเกล็ดของตัวโตเต็มวัยและวัยอ่อนเป็นสีน้ำตาลเข้ม ส่วนลำตัวและหาง มีแถบสีดำ ลูกตะโขงมีลักษณะเด่นคือส่วนขากรรไกรมีลายแต้มวงกลมสีดำ เกล็ดท้องสีเทาหรือขาว 

            เมื่อโตเต็มวัย มีความยาวลำตัวเฉลี่ย 4–5 เมตร และมีน้ำหนัก 93–210 กิโลกรัม โดยตะโขงตัวผู้มีลักษณะของลำตัว ที่ยาวและน้ำหนักมากกว่าตัวเมีย

อาหาร :

            อาหารตามธรรมชาติของตะโขง คือ ปลา นก เต่า งู สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังทั้งบนบกและในน้ำ ส่วนตัวโตเต็มวัย อาจกินลิงจมูกยาว ลิงแสม กระจงหนู และสัตว์เลื้อยคลานชนิดอื่น เช่น งู หรือเหี้ย ได้ด้วย

ถิ่นที่อยู่อาศัย :

            ตะโขงมีการกระจายพันธุ์ในแหลมมาลายู เกาะซาราวัค อินโดนีเซียในเกาะสุมาตราและบอร์เนียว มักอาศัยอยู่ที่ บริเวณปากแม่น้ำที่เป็นน้ำกร่อยหรือป่าชายเลน 

การขยายพันธุ์ :

            ตะโขงเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุเฉลี่ย 20 ปี โดยจะผสมพันธุ์ในช่วงฤดูฝน ตัวเมียสร้างรังแบบเนินจากพืชน้ำ และโคลน วางไข่ประมาณ 20–60 ฟอง ไข่ของตะโขงมีขนาดใหญ่ที่สุดในกลุ่มของจระเข้ เมื่อสร้างรังและวางไข่เสร็จ จะไม่มีการเฝ้าไข่เหมือนกับจระเข้ชนิดอื่น ๆ ทำให้ลูกตะโขงต้องเผชิญกับความเสี่ยงในการถูกกินจากสัตว์ผู้ล่า เช่น พังพอน เสือโคร่ง เสือดาว และหมูป่า

อายุขัย : 

            อายุเฉลี่ยตามธรรมชาติประมาณ 60–80 ปี 

สถานะด้านการอนุรักษ์ :

            องค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN) จัดให้ตะโขง ถูกจัดอยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ (EN - Endengered)

            ตะโขงกำลังเผชิญกับภัยคุกคามจากหลายปัจจัย เช่น การสูญเสียที่อยู่อาศัยจากไฟป่า การระบายน้ำในพื้นที่ชุ่มน้ำ การตัดไม้ การพัฒนาด้านเกษตรกรรม การทำไร่เลื่อนลอย และการสร้างเขื่อน กิจกรรมเหล่านี้ทำให้พื้นที่ของตะโขง ในเกาะสุมาตราลดลง 30-40% 

            ปัจจุบันตะโขงได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายในทุกพื้นที่ที่พบ แต่การบังคับใช้กฎหมายยังไม่เพียงพอที่จะรักษา ประชากรและแหล่งเพาะพันธุ์ไว้ได้ การค้าสัตว์ชนิดนี้ถูกห้ามตามกฎหมายแต่ก็ยังไม่ถูกบังคับใช้อย่างเข้มงวด

เกร็ดความรู้ : 

ตะโขงมักใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่ใต้น้ำในบริเวณที่เป็นน้ำตื้น โดยส่วนตาและจมูกจะโผล่เหนือผิวน้ำขึ้นมา สามารถอยู่ใต้น้ำได้เป็นเวลายาวนาน ในสภาวะปกติมักอยู่ใต้น้ำและสลับขึ้นมาเหนือผิวน้ำทุก ๆ 10–15 นาที แต่เวลาที่รู้สึก ถูกคุกคามสามารถอยู่ใต้น้ำได้นานถึง 2 ชั่วโมง